12. Sınıf Coğrafya
Konular, üniteler ve kazanımlar

Üniteler ve öğrenme çıktıları (Maarif Modeli)

1. 1Coğrafyanın Doğası6 ders saati

   İçerik çerçevesi: Geleceğin Dünyasında Coğrafya Bilimi

   • COĞ.12.1.1 Geleceğin dünyasında coğrafya biliminin etkilerine ilişkin öngörüde bulunabilmeCBS ve Uzaktan Algılama

   Anahtar kavramlar: coğrafi bakış, coğrafi kanıt, coğrafya, kuantum teknolojileri, nesnelerin interneti, yapay zekâ, yeşil dönüşüm ve meslekler

2. 2Mekânsal Bilgi Teknolojileri12 ders saati

   İçerik çerçevesi: Web Tabanlı CBS Uygulamaları ve Tematik Haritalar

   • COĞ.12.2.1 Web tabanlı CBS ile oluşturulan tematik haritaları kullanarak uygulamalar yapabilmeCBS ve Uzaktan Algılama

   Anahtar kavramlar: analiz, birleştirme, çakıştırma, değişken, dijital hikâye haritası, katman, öz nitelik tablosu, sembol, tematik harita, veri aralığı, veri girişi, veri görüntüleme

3. 3Doğal Sistemler ve Süreçler12 ders saati (4 saatlik programda 18)

   İçerik çerçevesi: Toprak Oluşumu · Türkiye’de Toprakların Kullanımı · Coğrafi Faktörlerin Bitki Türlerinin Çeşitliliği ve Dağılışına Etkisi

   • COĞ.12.3.1 Toprak oluşum sürecini toprak türleri açısından yapılandırabilmeTopraklar
   • COĞ.12.3.2 Türkiye’de toprak kullanımının etkilerini sorgulayabilmeyalnız 4 saatTopraklar
   • COĞ.12.3.3 Coğrafi faktörlerin dünya ve Türkiye’deki bitki örtüsünün çeşitliliği ve dağılışı üzerindeki etkisi hakkında haritalardan çıkarım yapabilmeBitki Örtüsü

   Anahtar kavramlar: ana kaya, anıt ağaç, bitki örtüsü, biyoçeşitlilik, endemik bitki, iklim, kayaç, relikt bitki, topoğrafik faktörler, toprak, zaman

4. 4Beşerî Sistemler ve Süreçler8 ders saati (4 saatlik programda 16)

   İçerik çerçevesi: Kültür-Mekân Etkileşimi · Kültürel Peyzaj ve Sürdürülebilirlik

   • COĞ.12.4.1 Kültür-mekân etkileşimini coğrafi açıdan sorgulayabilmeKültür-Mekân Etkileşimi
   • COĞ.12.4.2 Kültürel peyzajı sürdürülebilirlik açısından karşılaştırabilmeyalnız 4 saatKültür-Mekân Etkileşimi

   Anahtar kavramlar: değişim, jeokültür, kültür, kültürel peyzaj, mekân, sürdürülebilirlik

5. 5Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri8 ders saati (4 saatlik programda 20)

   İçerik çerçevesi: Ulaşım Sistemleri · Küresel Ticaret · Turizm Faaliyetleri

   • COĞ.12.5.1 Dünya ve Türkiye’deki ulaşım sistemlerinin gelişim sürecinde meydana gelen değişim ve sürekliliği algılayabilmeyalnız 4 saatUlaşım Sistemleri
   • COĞ.12.5.2 Küresel ticaretin mekânsal bağlantılarını çözümleyebilmeyalnız 4 saatKüresel Ticaret
   • COĞ.12.5.3 Turizm faaliyetlerinin dünya ve Türkiye’deki sosyal, kültürel, ekonomik, politik ve çevresel etkilerini sorgulayabilmeTurizm

   Anahtar kavramlar: coğrafi işaret, doğal ve kültürel miras, e-ticaret, jeoekonomi, jeopolitik, küresel ticaret, siber güvenlik, sürdürülebilirlik, transit ticaret, ulaşım sistemleri, ulusötesi şirketler

6. 6Afetler ve Sürdürülebilir Çevre14 ders saati (4 saatlik programda 32)

   İçerik çerçevesi: Türkiye’de Toprağın Sürdürülebilir Kullanımı · Türkiye’de Bitki Türlerinin Değişim ve Sürekliliği · Çevre Sorunlarının Önlenmesine Yönelik Politika ve Uygulamalar · Çevresel Organizasyonlar ve Anlaşmalar · Çevre Sorunlarına Çözümler · Ortak Doğal ve Kültürel Miras

   • COĞ.12.6.1 Türkiye’de toprağın sürdürülebilir kullanımını sorgulayabilmeyalnız 4 saatSürdürülebilir Arazi, Su Kullanımı ve Geri Dönüşüm
   • COĞ.12.6.2 Türkiye’deki bitki topluluklarında görülen değişim ve sürekliliği algılayabilmeyalnız 4 saatBitki Örtüsü
   • COĞ.12.6.3 Türkiye ve farklı gelişmişlik seviyesine sahip ülkelerde çevre sorunlarının önlenmesi amacıyla hazırlanan politika ve uygulamaları karşılaştırabilmeÇevre Politikaları, Örgütler ve Anlaşmalar
   • COĞ.12.6.4 Doğal çevrenin korunması amacıyla yapılan organizasyon ve anlaşmaların etkisine ilişkin bilgi toplayabilmeÇevre Politikaları, Örgütler ve Anlaşmalar
   • COĞ.12.6.5 Dünya veya Türkiye’den örnek bir çevre problemine yönelik çözüm önerisi geliştirebilmeÇevre Politikaları, Örgütler ve Anlaşmalar
   • COĞ.12.6.6 Doğal ve kültürel mirasa yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için ihtiyaç duyulan uygulamalara karar verebilmeyalnız 4 saatOrtak Doğal ve Kültürel Miras

   Anahtar kavramlar: çevre politikaları, çevre sorunları, çevresel organizasyonlar, çoraklaşma, çölleşme, doğal miras, drenaj, endemik, erozyon, kültürel miras, relikt, sürdürülebilirlik, Yeşil Vatan

7. 7Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar8 ders saati (4 saatlik programda 34)

   İçerik çerçevesi: Uluslararası Birliktelik ve Anlaşmazlıklar · Ulaşım Sistemleri: Örnek Ülkeler · Ticari Faaliyetler: Örnek Ülke · Turizm Faaliyetleri: Örnek Ülkeler

   • COĞ.12.7.1 Uluslararası birlikteliklerin anlaşmazlıklara sunduğu çözümleri tartışabilmeJeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
   • COĞ.12.7.2 Örnek ülkelerin ulaşım sistemlerini karşılaştırabilmeyalnız 4 saatÖrnek Ülkeler
   • COĞ.12.7.3 Örnek bir ülkeyi ticari faaliyetleri açısından sentezleyebilmeyalnız 4 saatÖrnek Ülkeler
   • COĞ.12.7.4 Örnek ülkelerin turizm faaliyetlerini karşılaştırabilmeyalnız 4 saatTurizm

   Anahtar kavramlar: hizmet sektörü, sürdürülebilirlik, ticaret, turizm, ulaşım, uluslararası anlaşmazlık, uluslararası birliktelik, uluslararası organizasyon

2018 programı (ÖSYM'nin hâlâ esas aldığı)

TYT ve AYT için ÖSYM, 11–12. sınıflarda 2018 programının kazanımlarını esas alıyor; yeni program kademeli geliyor. Aşağıda 2018 programının ünite ve kazanım başlıkları; 4 saatlik programa özgü kazanımlar işaretli.

1. 1Doğal Sistemler2 kazanım

   • 12.1.1 Doğa olaylarının ekstrem durumlarını ve etkilerini açıklar.Afetler ve Afet Yönetimi
   • 12.1.2 Doğal sistemlerdeki değişimlerle ilgili geleceğe yönelik çıkarımlarda bulunur.yalnız 4 saatAfetler ve Afet Yönetimi

2. 2Beşerî Sistemler17 kazanım

   • 12.2.1 Bir bölgedeki baskın ekonomik faaliyet türünü sosyal ve kültürel hayata etkileri açısından analiz eder.yalnız 4 saatKültür-Mekân Etkileşimi
   • 12.2.2 Şehirleşme, göç ve sanayileşme ilişkisini toplumsal etkileri açısından yorumlar.Yerleşmeler: Kır ve Şehir
   • 12.2.3 Nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetlerde gelecekte olabilecek değişimlerle ilgili çıkarımlarda bulunur.yalnız 4 saatNüfus
   • 12.2.4 Ülkemizdeki işlevsel bölgeleri özelliklerine göre analiz eder.Bölgeler ve Bölge Türleri
   • 12.2.5 Türkiye’deki bölgesel kalkınma projelerini ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri açısından değerlendirir.Bölgeler ve Bölge Türleri
   • 12.2.6 Hizmet sektörünün Türkiye’nin ekonomik kalkınmasıyla olan ilişkisini açıklar.Bölgeler ve Bölge Türleri
   • 12.2.7 Ulaşım sisteminin gelişiminde etkili olan faktörleri açıklar.Ulaşım Sistemleri
   • 12.2.8 Ulaşım ağları ile yerleşme ve ekonomik faaliyetler arasında ilişki kurar.yalnız 4 saatUlaşım Sistemleri
   • 12.2.9 Türkiye’deki ulaşım sisteminin gelişim sürecini açıklar.Ulaşım Sistemleri
   • 12.2.10 Dünya ticaret merkezleri ve ağlarını küresel ekonomideki yerleri açısından analiz eder.Küresel Ticaret
   • 12.2.11 Türkiye’deki ticaret merkezlerinin ticarete konu olan ürünlere ve akış yönlerine etkilerini açıklar.Küresel Ticaret
   • 12.2.12 Tarihî ticaret yollarını Türkiye'nin konumu açısından değerlendirir.Küresel Ticaret
   • 12.2.13 Türkiye’nin dış ticaretini ve dünya pazarlarındaki yerini ticarete konu olan ürünler açısından analiz eder.Küresel Ticaret
   • 12.2.14 Türkiye'deki doğal ve kültürel sembollerin mekânla ilişkisini açıklar.Kültür-Mekân Etkileşimi
   • 12.2.15 Türkiye’nin turizm potansiyelini ve varlıklarını açıklar.Turizm
   • 12.2.16 Türkiye’nin turizm politikalarını çevresel, kültürel ve ekonomik etkileri açısından değerlendirir.yalnız 4 saatTurizm
   • 12.2.17 Turizmin Türkiye ekonomisindeki yerini değerlendirir.yalnız 4 saatTurizm

3. 3Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler11 kazanım

   • 12.3.1 Kıtaların ve okyanusların konumsal önemindeki değişimi örneklerle açıklar.Kıtalar ve Okyanuslar
   • 12.3.2 Ülkelerin konumunun bölgesel ve küresel etkilerini değerlendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
   • 12.3.3 Tarihsel süreçte Türkiye’nin jeopolitik konumunu değerlendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
   • 12.3.4 Türkiye’nin içinde yer aldığı jeopolitik bölgelerle olan ilişkisini açıklar.yalnız 4 saatJeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
   • 12.3.5 Türk kültür bölgeleri ile ülkemiz arasındaki tarihî ve kültürel bağları açıklar.Türk Dünyası ve Kültürel Hinterland
   • 12.3.6 Teknolojik gelişmelerin, bölgeler ve ülkeler arası kültürel ve ekonomik etkileşimdeki rolünü açıklar.yalnız 4 saatKüreselleşme ve Gelişmişlik
   • 12.3.7 Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin belirlenmesinde etkili olan faktörleri açıklar.Küreselleşme ve Gelişmişlik
   • 12.3.8 Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik özelliklerini karşılaştırır.Küreselleşme ve Gelişmişlik
   • 12.3.9 Ülkelerin bölgesel ve küresel ilişkilerini doğal kaynak potansiyeli açısından değerlendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
   • 12.3.10 Dünyadaki başlıca enerji nakil hatlarının bölge ve ülkelere etkisini açıklar.Ulaşım Sistemleri
   • 12.3.11 Ülkeler arasında sorun oluşturan mekânsal unsurları günümüz çatışma alanlarıyla ilişkilendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler

4. 4Çevre ve Toplum4 kazanım

   • 12.4.1 Doğal çevrenin sınırlılığını açıklar.yalnız 4 saatÇevre Sorunları ve Gezegen Sınırı
   • 12.4.2 Farklı gelişmişlik düzeyine sahip ülkelerin çevre sorunlarının önlenmesine yönelik politika ve uygulamalarını karşılaştırır.Çevre Politikaları, Örgütler ve Anlaşmalar
   • 12.4.3 Çevresel örgüt ve anlaşmaların çevre yönetimi ve korunmasına etkilerini açıklar.Çevre Politikaları, Örgütler ve Anlaşmalar
   • 12.4.4 Ortak doğal ve kültürel mirasa yönelik tehditleri açıklar.yalnız 4 saatOrtak Doğal ve Kültürel Miras

Kaynaklar

• MEB Coğrafya Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
• MEB Öğretim Programları (2018 Coğrafya DÖP)

Öğrenme çıktısı cümleleri MEB programından alınmıştır; konu etiketleri ve ders bağlantıları Derin Coğrafya'nın eşlemesidir. Animasyonlu ders sayfaları Aralık 2026'dan itibaren eklenecek.