Üniteler ve öğrenme çıktıları (Maarif Modeli)
1Coğrafyanın Doğası6 ders saati
İçerik çerçevesi: Mekânsal Sorunlar Karşısında Coğrafya Bilimi
COĞ.11.1.1Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilmeCoğrafyanın Konusu ve Bölümleri
Anahtar kavramlar: bağlantı, bilimsel yaklaşım, dağılış, mekânsal sorunlar
2Mekânsal Bilgi Teknolojileri12 ders saati
İçerik çerçevesi: Web Tabanlı CBS Uygulamaları
COĞ.11.2.1Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilmeCBS ve Uzaktan Algılama
Anahtar kavramlar: bulut bilişim, detay, genelleme, katman, öz nitelik tablosu, sembol, sorgulama, veri girişi, veri görüntüleme, yaşayan atlas, web CBS
3Doğal Sistemler ve Süreçler16 ders saati
İçerik çerçevesi: Su Kaynakları · Türkiye’deki Su Kaynaklarının Etkileri
COĞ.11.3.1Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilmeSu KaynaklarıCOĞ.11.3.2Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilmeMavi Vatan ve Deniz Yetki Alanları
Anahtar kavramlar: deniz hukuku, deniz yetki alanı, iç sular, kara suları, kıta sahanlığı, Mavi Vatan, münhasır ekonomik bölge, sınır oluşturan sular, sınıraşan sular, stratejik su yönetimi, su kaynağı, su kültürü, sürdürülebilirlik, tasarruf
4Beşerî Sistemler ve Süreçler6 ders saati (4 saatlik programda 12)
İçerik çerçevesi: Yerleşmelerin Mekânsal Organizasyonları · Yerleşmelerin Etki Alanları
COĞ.11.4.1Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilmeYerleşmeler: Kır ve ŞehirCOĞ.11.4.2Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin etki alanını sorgulayabilmeyalnız 4 saatYerleşmeler: Kır ve Şehir
Anahtar kavramlar: konum, mekânsal desen, mekânsal etki, mekânsal hiyerarşi, mekânsal organizasyon, yerleşme
5Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri14 ders saati (4 saatlik programda 34)
İçerik çerçevesi: Tarımsal Faaliyetler ve Gıda Güvencesi · Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik · Stratejik ve Kritik Madenler · Enerji Kaynakları · Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri
COĞ.11.5.1Tarımsal faaliyetleri gıda güvencesi açısından sorgulayabilmeGıda GüvencesiCOĞ.11.5.2Dünya ve Türkiye’deki tarım uygulamalarını sürdürülebilirlik ölçütlerine göre değerlendirebilmeyalnız 4 saatTarım ve HayvancılıkCOĞ.11.5.3Dünya ve Türkiye’de bulunan stratejik-kritik madenlerin ülke ekonomileri ve ülkeler arası ilişkilerdeki yerine yönelik çıkarım yapabilmeyalnız 4 saatMadenler ve Kritik MadenlerCOĞ.11.5.4Dünya ve Türkiye’deki enerji kaynaklarının kullanımında meydana gelen değişim ve sürekliliği algılayabilmeEnerji KaynaklarıCOĞ.11.5.5Sanayi faaliyetlerinin mekânsal etkilerini sorgulayabilmeyalnız 4 saatSanayi
Anahtar kavramlar: arazi kullanımı, endüstri 4.0, enerji yönetimi, gıda güvencesi, gıda güvenliği, ham madde, kritik maden, organize sanayi bölgesi (OSB), sanayi, sanayi türleri, stratejik maden, sürdürülebilirlik, tarım, tarım 4.0, tedarik zinciri, yenilenebilir enerji, yenilenemeyen enerji
6Afetler ve Sürdürülebilir Çevre6 ders saati (4 saatlik programda 22)
İçerik çerçevesi: Gezegen Sınırı · Küresel İklim Değişikliği · Türkiye’de Suyun Sürdürülebilir Kullanımı
COĞ.11.6.1Gezegen sınırının zorlanması sonucu oluşan çevre sorunlarına yönelik içerik oluşturabilmeÇevre Sorunları ve Gezegen SınırıCOĞ.11.6.2Küresel iklim değişikliğinin etkilerini azaltma ve iklim değişikliğine uyum sağlamaya yönelik stratejileri tartışabilmeyalnız 4 saatKüresel İklim DeğişikliğiCOĞ.11.6.3Türkiye’de bulunan su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sorgulayabilmeyalnız 4 saatSürdürülebilir Arazi, Su Kullanımı ve Geri Dönüşüm
Anahtar kavramlar: biyoçeşitlilik, çevre sorunları, ekosistem, gezegen sınırı, mutlak su kıtlığı, su ayak izi, su dengesi, su güvenliği, su kıtlığı, su stresi, su tasarrufu, sürdürülebilirlik, yeşil beceriler
7Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar8 ders saati (4 saatlik programda 36)
İçerik çerçevesi: Türkiye’nin Kültürel Hinterlandı · Tarımsal Üretim: Örnek Ülke · Sanayileşme Süreci: Örnek Ülkeler · Madencilik Faaliyetleri: Örnek Ülke · Enerji Kaynakları: Örnek Ülkeler
COĞ.11.7.1Türkiye ile Türkiye’nin kültürel açıdan güçlü ve köklü bağlara sahip olduğu yerler arasındaki etkileşimi sorgulayabilmeTürk Dünyası ve Kültürel HinterlandCOĞ.11.7.2Örnek bir ülkenin tarımsal üretim özelliklerini coğrafi açıdan özetleyebilmeyalnız 4 saatÖrnek ÜlkelerCOĞ.11.7.3Örnek ülkelerin sanayileşme süreçlerini coğrafi açıdan karşılaştırabilmeyalnız 4 saatÖrnek ÜlkelerCOĞ.11.7.4Örnek bir ülkede yürütülen madencilik faaliyetleriyle ilgili tablo, grafik, şekil ve/veya diyagram hazırlayabilmeyalnız 4 saatÖrnek ÜlkelerCOĞ.11.7.5Örnek ülkelerin enerji kaynaklarını coğrafi açıdan karşılaştırabilmeyalnız 4 saatÖrnek Ülkeler
Anahtar kavramlar: enerji kaynakları, kültürel hinterland, madencilik, sanayi, tarım
2018 programı (ÖSYM'nin hâlâ esas aldığı)
TYT ve AYT için ÖSYM, 11–12. sınıflarda 2018 programının kazanımlarını esas alıyor; yeni program kademeli geliyor. Aşağıda 2018 programının ünite ve kazanım başlıkları; 4 saatlik programa özgü kazanımlar işaretli.
1Doğal Sistemler4 kazanım
11.1.1Biyoçeşitliliğin oluşumu ve azalmasında etkili olan faktörleri açıklar.Ekosistem ve Biyoçeşitlilik11.1.2Ekosistemi oluşturan unsurları ayırt eder.yalnız 4 saatEkosistem ve Biyoçeşitlilik11.1.3Madde döngüleri ve enerji akışını ekosistemin devamlılığı açısından analiz eder.Ekosistem ve Biyoçeşitlilik11.1.4Su ekosisteminin unsurlarını ve işleyişini açıklar.yalnız 4 saatEkosistem ve Biyoçeşitlilik
2Beşerî Sistemler20 kazanım
11.2.1Ülkelerin farklı dönemlerde izledikleri nüfus politikaları ve sonuçlarını karşılaştırır.Nüfus11.2.2Türkiye’nin nüfus politikalarını gerekçeleri açısından değerlendirir.yalnız 4 saatNüfus11.2.3Türkiye’nin nüfus projeksiyonlarına dayalı senaryolar oluşturur.Nüfus11.2.4Şehirleri fonksiyonel özellikleri açısından karşılaştırır.Yerleşmeler: Kır ve Şehir11.2.5Şehirlerin küresel ve bölgesel etkilerini fonksiyonel açıdan yorumlar.Yerleşmeler: Kır ve Şehir11.2.6Türkiye’deki şehirleri fonksiyonlarına göre ayırt eder.Yerleşmeler: Kır ve Şehir11.2.7Türkiye’deki kır yerleşme tiplerini ayırt eder.Yerleşmeler: Kır ve Şehir11.2.8Doğal unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.yalnız 4 saatEkonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.9Beşerî unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.yalnız 4 saatEkonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.10Üretim, dağıtım ve tüketim sektörleri arasındaki ilişkiyi ekonomiye etkisi açısından değerlendirir.Ekonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.11Doğal kaynaklar ile ekonomi ilişkisini açıklar.Ekonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.12Türkiye’deki doğal kaynaklar ile ekonomi arasındaki ilişkiyi analiz eder.yalnız 4 saatEkonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.13Türkiye’de uygulanan ekonomi politikalarını mekânsal etkileri açısından değerlendirir.Ekonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.14Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımından hareketle ülke ekonomisi hakkında çıkarımlarda bulunur.Ekonomik Faaliyetler ve Sektörler11.2.15Türkiye’de tarım sektörünün özelliklerini açıklar.Tarım ve Hayvancılık11.2.16Tarımın Türkiye ekonomisindeki yerini açıklar.Tarım ve Hayvancılık11.2.17Türkiye'nin madenleri ve enerji kaynaklarının dağılışını açıklar.Enerji Kaynakları11.2.18Türkiye’nin maden ve enerji kaynaklarının etkin kullanımını ülke ekonomisine katkısı açısından değerlendirir.yalnız 4 saatEnerji Kaynakları11.2.19Türkiye'de sanayi sektörünün özelliklerini açıklar.Sanayi11.2.20Türkiye sanayisini, ülke ekonomisindeki yeri açısından analiz eder.Sanayi
3Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler9 kazanım
11.3.1İlk kültür merkezlerinin ortaya çıkışı, yayılışı ve dağılışlarını belirleyen faktörleri açıklar.Kültür-Mekân Etkileşimi11.3.2Farklı kültürel bölgelerin yeryüzünde yayılışına etki eden faktörleri açıklar.Kültür-Mekân Etkileşimi11.3.3Türk kültürünün yayılış alanlarını bölgesel özellikler açısından analiz eder.Türk Dünyası ve Kültürel Hinterland11.3.4Türkiye’nin tarih boyunca medeniyetler merkezi olmasını konumu açısından değerlendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler11.3.5Ülkeler ve bölgeler arasındaki ticaret ile ham madde, üretim ve pazar alanlarını ilişkilendirir.yalnız 4 saatKüresel Ticaret11.3.6Ülkeler arası etkileşimde turizm faaliyetlerinin rolünü açıklar.Turizm11.3.7Sanayileşmiş bir ülkeyi sanayileşme süreçleri açısından değerlendirir.yalnız 4 saatSanayi11.3.8Farklı gelişmişlik düzeylerine sahip ülkelerin tarım-ekonomi ilişkisini analiz eder.Tarım ve Hayvancılık11.3.9Bölgesel ve küresel ölçekteki örgütleri etki alanları açısından değerlendirir.Jeopolitik Konum ve Uluslararası Örgütler
4Çevre ve Toplum7 kazanım
11.4.1Çevre sorunlarını oluşum sebeplerine göre sınıflandırır.Çevre Sorunları ve Gezegen Sınırı11.4.2Madenlerin ve enerji kaynaklarının çevre üzerindeki etkilerini örneklerle açıklar.yalnız 4 saatEnerji Kaynakları11.4.3Yenilenemeyen kaynakların kullanımını tükenebilirlik ve alternatif kaynaklar açısından analiz eder.Enerji Kaynakları11.4.4Farklı gelişmişliğe sahip ülkelerdeki doğal kaynak kullanımını çevresel etkileri açısından değerlendirir.Çevre Sorunları ve Gezegen Sınırı11.4.5Arazi kullanımına ilişkin farklı uygulamaları çevre üzerindeki etkileri açısından değerlendirir.yalnız 4 saatSürdürülebilir Arazi, Su Kullanımı ve Geri Dönüşüm11.4.6Çevre sorunlarının oluşum ve yayılma süreçlerini küresel etkileri açısından analiz eder.Çevre Sorunları ve Gezegen Sınırı11.4.7Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını geri dönüşüm stratejileri açısından değerlendirir.Sürdürülebilir Arazi, Su Kullanımı ve Geri Dönüşüm
Kaynaklar
- MEB Coğrafya Dersi Öğretim Programı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- MEB Öğretim Programları (2018 Coğrafya DÖP)
Öğrenme çıktısı cümleleri MEB programından alınmıştır; konu etiketleri ve ders bağlantıları Derin Coğrafya'nın eşlemesidir. Animasyonlu ders sayfaları Aralık 2026'dan itibaren eklenecek.